کاربست داستان‌پردازی تاریخی در آموزش تاریخ با تأکید بر گذار از روایت شفاهی به روش‌های نوین در فضای کلاس درس
کد مقاله : 1012-6THAHCONF-FULL (R1)
نویسندگان
سمیرا جعفری *
کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگارامام، تهران، تهران.
چکیده مقاله
آموزش تاریخ در نظام‌های آموزشی مدرن با چالش دوگانه‌ی عدم جذابیت برای فراگیران و تکیه‌ی بیش از حد بر روش‌های حافظه‌محور مواجه است. این مقاله استدلال می‌کند که گذار از روش‌های سنتی روایتگری به رویکردهای نوین مبتنی بر فناوری، صرفاً یک تحول ابزاری نیست، بلکه یک چرخش بنیادین پداگوژیک به سوی پارادایم یادگیری‌ساخت‌گرا است که در آن دانش‌آموز از یک دریافت‌کننده‌ی منفعل اطلاعات به یک سازنده‌ی فعال معنایتاریخی بدل می‌شود. زمینه و هدف: هدف‌اصلی این پژوهش، تحلیل نظری و کاربردی این گذار آموزشی با تمرکز بر داستان‌پردازی تاریخی است.روش: این پژوهش با اتخاذ رویکرد فراترکیب کیفی، به تحلیل و سنتزنظام‌مند ادبیات‌پژوهشی در سه حوزه‌ی کلیدی فناوری‌های نوین آموزشی می‌پردازد: داستان‌سرایی دیجیتال، واقعیت مجازی و بازی‌وارسازی. مبانی نظری پژوهش بر نظریه‌ی‌ساخت‌گرایی و نظریه‌ی‌شناخت روایی جروم برونر استوار است.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که داستان‌سرایی دیجیتال، مهارت‌های تفکر انتقادی و سواد چندرسانه‌ای را از طریق الزام دانش‌آموزان به تحلیل و گزینش منابع پرورش می‌دهد. واقعیت‌مجازی با ایجاد «حس حضور»، به تعمیق همدلی‌تاریخی و درک زمینه‌ای رویدادها کمک شایانی می‌کند، هرچند تأثیر مستقیم آن بر یادگیری شناختی (حفظیات) کمتر است. بازی‌وارسازی نیز با به‌کارگیری مکانیک‌های‌بازی، انگیزش‌درونی و مشارکت‌فعال را افزایش‌داده و امکان مدل‌سازی فرآیندهای‌پیچیده‌ی‌تاریخی را فراهم می‌آورد.نتیجه‌گیری: این گذار پداگوژیک، هرچند با چالش‌هایی برای‌معلمان همراه است، اما با استفاده از چارچوب‌های مفهومی مانند TPACK و SAMR می‌تواند به‌صورت مؤثر مدیریت شود.این چارچوب‌ها به معلمان کمک می‌کنند تا فناوری را به شیوه‌ای هدفمند و تحول‌آفرین در برنامه‌ی‌درسی‌تاریخ ادغام کرده و آموزش‌تاریخ را به تجربه‌ای‌پویا، تحلیلی و معنادار برای فراگیران قرن بیست و یکم تبدیل کنند.
کلیدواژه ها
آموزش تاریخ، داستان‌پردازی تاریخی، یادگیری ساخت‌گرا، داستان‌سرایی دیجیتال، واقعیت مجازی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی