کتیبه‌خوانی و کتیبه گردانی بر پایه جبر تاریخی و کودتای 28 مرداد 1332
کد مقاله : 1035-6THAHCONF (R1)
نویسندگان
احمد کنجوری *1، علی عزیزیان2، کامین عالی پور3، علی بازوند4
1استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران.
2استادیار گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران.
3مسئول آموزش پردیس علامه طباطبایی دانشگاه فرهنگیان
4استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده مقاله
برای تفسیر و تأویل گزاره‌ها، سروده‌ها، نوشته‌ها و سخنان دیگران گاه نیازمند واکاوی شرایط، گره‌گاه‌ها و تکانه‌های تاریخی هستیم. عناصر شعر باید همنوا و همساز و در خدمت وحدت ارگانیک و انداموار سروده باشند تا اثری درخور و ارزنده پدید آید. هدف از این پژوهش بررسی ارتباط عناصر ساختاری شعر کتیبه و نمایاندن جلوه‌های سازگاری یا ناسازگاری این عناصر است. از عناصر معنایی بیشتر به پژواک رخدادهای تاریخی زمان در شعر کتیبه پرداخته می‌شود و نیز ارتباط آن با زبان، موسیقی و تصاویر شاعرانه بررسی خواهد شد. در این مقاله، با روش کتابخانه‌ای و به شیوۀ تحلیلی-توصیفی عناصر ساختاری شعر کتیبه بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که اخوان در شعر کتیبه، جبر تاریخی و یأس‌های گوناگون فلسفی، عاطفی و سیاسی-اجتماعی حاصل از شکست‌های گوناگون از جمله شکست کودتای 28 مرداد 1332 را در سرودهای روایی-دراماتیک و با بهره‌گیری از شگردهای سینمایی و عناصر داستان‌نویسی ارئه کرده است. در این شعر روایی-تمثیلی با سمبل‌هایی سروکارداریم که اجزای یک کل و در خدمت کلیت منسجم اثر هستند. بهره‌گیری از بیان تمثیلی که بر پایۀ سمبل‌هاست، به دلیل اختناق، سانسور و دیکتاتوری حاکم در روزگار پس از کودتا است. انسجام تصویری شعر کتیبه برآیند همین بیان تمثیلی و بهره‌گیری موفق از عنصر روایت است. موسیقی سروده بویژه وزن عروضی آن با درونۀ معنایی آن رابطۀ تنگاتنگی دارد و زبان تلفیقی شعر متناسب با دو رویۀ معنایی روایت تمثیلی است.
کلیدواژه ها
اخوان ثالث، کتبیه، ساختار، جبر تاریخی، کودتا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر