| واکاوی آموزش تاریخ در گذار نوسازی از دوره قاجار تا پهلوی اول |
| کد مقاله : 1050-6THAHCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
ثریا عباسی قیداری *1، زلیخا امینی2 1استادیار گروه آموزش تاریخ ،دانشگاه فرهنگیان ، ایران ، تهران، صندوق پستی 14665-889
Assistant Professor, Department of History Education, Farhangian University, Tehran, Iran, P.O. Box 2استادیار گروه تاریخ دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادیz.amini@sjau.ac.ir |
| چکیده مقاله |
| آموزش تاریخ در ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول همواره فراتر از انتقال دانش تاریخی عمل کرده و نقش مهمی در شکلدهی هویت ملی، مشروعیت سیاسی و بازتولید ارزشهای اجتماعی ایفا کرده است. با توجه به تغییرات فکری، نهادی و سیاسی، گفتمان آموزش تاریخ از آموزش سنتی و اخلاقی در قاجار و به ابزار ملتسازی و اقتدار سیاسی در پهلوی اول تحول یافته است. تحلیل تطبیقی روند تحول آموزش تاریخ در ایران و بررسی نقش آن در شکلدهی هویت و مشروعیت سیاسی است پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی -تحلیلی وبا استناد به منابع واسناد در پی پاسخ گوی به سوال زیر است: چگونه آموزش تاریخ در ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول تحول یافته و چه نقشی در شکلدهی هویت و مشروعیت سیاسی داشته است؟ آموزش تاریخ همواره دو وجه علمی و ایدئولوژیک داشته، بهطور همزمان معرفت تاریخی و بازتولید ارزشها و هویت جمعی را دنبال کرده و هر دوره با توجه به شرایط سیاسی و فرهنگی زمان خود بازتولید گفتمان غالب بوده است. این مطالعه همچنین تأکید میکند که آموزش تاریخ بازتاب تحولات سیاسی بود و عاملی فعال در شکلدهی به ذهنیت تاریخی ایرانیان می باشد این فرایند، هرچند به نوسازی فکری و انسجام ملی کمک کرد، اما با کنار گذاشتن روایتهای بومی، مذهبی و اقلیمی، به شکلگیری نوعی «حافظه رسمی» انجامید که بخشهایی از گذشته را به حاشیه راند و «تاریخ ملی» را در قالبی ایدئولوژیک تثبیت نمود. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش تاریخ، گذار نوسازی ،دوره قاجار ،پهلوی اول |
| وضعیت: پذیرفته شده |