| هویت و آموزش تاریخ « مطالعه موردی: (شهربانو وتشیع ایرانی) » |
| کد مقاله : 1052-6THAHCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
طاهره نظری ایلخانی آبادی1، فرهاد پروانه *2 1دانش آموخته دکترای تاریخ اسلام، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 2استادیار گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665، تهران،ایران |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، در پی آن است که با نقد دیدگاه مستشرقان، به این پرسش پاسخ دهد: «آیا افسانهی ازدواج شهربانو با امام حسین(ع) از نظر تاریخی قابل اثبات است و تا چه اندازه میتواند در گرایش ایرانیان به تشیع و درک تاریخی آنان از هویت دینیشان مؤثر باشد؟» یافتههای پژوهش نشان میدهد که مستشرقان شواهد تاریخیِ معتبری برای اثبات این ازدواج ارائه نکردهاند و اصالت تاریخی افسانهی شهربانو محل تردید جدی است. افزون بر این، تمرکز آنان بر جامعهی ایرانی و بیتوجهی به روند گسترش تشیع در میان غیرایرانیان ـ بهویژه در جوامع عربی و آفریقایی ـ موجب شده است که تحلیلشان از هویت شیعی ایرانیان یکسویه و ناقص جلوه کند. منابع اولیهی تاریخی نیز گزارشی مبنی بر آگاهی ایرانیان از این ازدواج و تأثیر آن بر باورهای دینی آنان در اختیار نمیگذارند. از منظر آموزش تاریخ، بازخوانی نقادانهی این افسانه میتواند در اصلاح برداشتهای نادرست و تقویت نگاه تحلیلی نسبت به شکلگیری هویت شیعی در ایران مؤثر باشد. در واقع، آموزش علمی و مستند تاریخ تشیع باید بر پایهی دادههای تاریخی معتبر و تحلیلهای فرهنگی و اجتماعی استوار شود، نه بر اسطورهها و روایتهای عامیانه. در این چارچوب، میتوان دریافت که یکی از عوامل اصلی گرایش ایرانیان به تشیع، جاذبهی معنوی اسلام و فضایل اخلاقی امامان(ع) بوده است؛ رفتاری عادلانه و انساندوستانه که زمینهی پیوند عاطفی و سپس اعتقادی ایرانیان با مکتب اهلبیت(ع) را فراهم ساخت. |
| کلیدواژه ها |
| هویت، آموزش تاریخ ،شهربانو، ایرانیان، مستشرقان. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |