| راهبردهای نوین تدریس تاریخ برای تقویت تفکر انتقادی و همدلی در راستای فرهنگ صلح |
| کد مقاله : 1106-6THAHCONF |
| نویسندگان |
|
سید منصور امامی میبدی1، رباب آقایی میبدی2، ابوالفضل فلاح چوری *3، محمد جواد غلامی4 1عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان 2دبیر آموزش و پرورش استان یزد 3دانشجوس کارشناسی دانشگاه فرهنگیان 4دانشجوی کارشناسی دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| آموزش تاریخ، به مثابه یک عرصه گفتمانی پویا، همواره در معرض این پرسش بنیادین قرار داشته که آیا رسالت اصلی آن، روایتگریِ صرفِ وقایع عینی—از جمله جنگها، فتوحات و سقوط تمدنها—است، یا آنکه میتواند به مثابه ابزاری توانمند برای کاوش در پیچیدگیهای بشری، تقویت همدلی تاریخی و در نهایت، ترمیم شکافهای اجتماعی و ترویج فرهنگ صلح به کار گرفته شود؟ این مقاله، با اتخاذ چارچوب نظری «تاریخنگاری صلح» و با طرد روایتهای یکسویه، ذاتگرا و ملیگرایانه که همواره در خدمت ساختن «خودی» قهرمان و «دیگری» شرور بودهاند، به واکاوی راهبردهای عملی و نوین در فرآیند تدریس تاریخ میپردازد. هدف غایی این راهبردها، پرورش دو قابلیت به هم پیوسته در دانشجویان است: «تفکر انتقادی» به عنوان توانایی روایتهای مسلط، تحلیل شواهد متعارض و شناسایی لایههای پنهان ایدئولوژیک؛ و «همدلی تاریخی» به منزله ظرفیت فهم کنشهای بازیگران تاریخی در بافت خاص خود، فارغ از قضاوتهای ارزشی معطوف به حال. این مقاله با تحلیل روشهایی کاربردی همچون «شبیهسازی دیپلماتیک» برای درک مذاکرات صلح، «تأمل در شواهد چندگانه» برای درک ابعاد چندصدایی، «بهکارگیری تاریخ شفاهی» برای احیای صداهای خاموششده و «رویکرد مسئلهمحور» برای مواجهه با معضلات لاینحل تاریخی، استدلال میکند که بازتعریف تدریس تاریخ از «انتقال یک حقیقت ایستا» به «یک کاوش جمعی در میانه میدان شواهد متعارض»، به دانشجویان میآموزد که چگونه تعصبات خود و جامعه را شناسایی کنند، با دیدگاههای مخالف نه به عنوان دشمن، بلکه به عنوان طرف گفتوگو همدلی نمایند، و در نهایت، با الهام ازگذشته، برای حل مسالمتآمیز منازعات معاصر، مهارت و خرد لازم را کسب کنند. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش تاریخ، تفکر انتقادی، همدلی تاریخی، فرهنگ صلح، تاریخنگاری صلح، روش تدریس. |
| وضعیت: پذیرفته شده |