| چالشهای اخلاقی و اجتماعی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش تاریخ: یک مرور نظاممند |
| کد مقاله : 1132-6THAHCONF |
| نویسندگان |
|
عباس پورسلیم *1، صمد رحمتی2 1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 2استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| انقلاب هوش مصنوعی پتانسیل تحول آموزش را دارد، اما ادغام آن در رشتههای علوم انسانی و بهویژه آموزش تاریخ، با چالشهای اخلاقی و اجتماعی پیچیدهای همراه است. این مقاله با هدف شناسایی و تحلیل این چالشها، از روش مرور نظاممند برای بررسی ادبیات پژوهشی منتشر شده در بازه زمانی 2018 تا 2025 استفاده میکند. یافتههای کلیدی نشان میدهند که مهمترین چالشها در چهار حوزه اصلی متمرکز هستند: 1. سوگیری الگوریتمی و بازتولید روایتهای تاریخی تکبعدی و تبعیضآمیز؛ 2. فرسایش تفکر انتقادی تاریخی در نتیجه اتکای دانشآموزان به پاسخهای فوری و تحلیلنشده هوش مصنوعی؛ 3. نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی دادهها و نظارت، بهویژه در زمینه برداشت اطلاعات حساس مربوط به هویت و دیدگاههای سیاسی-تاریخی دانشآموزان؛ و 4. تشدید شکاف دیجیتال و نابرابری آموزشی در دسترسی به ابزارهای پیشرفته و سواد لازم برای استفاده انتقادی از آنها. این مقاله استدلال میکند که استفاده غیرمنتقده از هوش مصنوعی میتواند ماهیت اثباتگرایانه و چندصدایی تاریخ را تضعیف کند. در نتیجه، برای ادغام مسئولانه هوش مصنوعی در آموزش تاریخ، لزوم توسعه یک چارچوب اخلاقی و سواد هوش مصنوعی تاریخی برای معلمان و دانشآموزان ضروری است. این چارچوب باید بر شفافیت، نقش محوری معلم، و ترویج پداگوژی انتقادی متمرکز باشد تا از تبدیل تاریخ به مجموعهای از حقایق مسلط و بیروح جلوگیری شود. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، آموزش تاریخ، چالشهای اخلاقی، سوگیری الگوریتمی |
| وضعیت: پذیرفته شده |