بررسی معرفت شناختی دیدگاه پست مدرنیسم در آموزش تاریخ؛ پویشی انتقادی
کد مقاله : 1160-6THAHCONF
نویسندگان
فرید حجتی *
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان لرستان
چکیده مقاله
این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی، به بررسی مبانی معرفت شناختی پست مدرنیسم و پیامدهای آن در عرصه آموزش تاریخ می پردازد. پست مدرنیسم با نفی فراروایت ها (فرانقش ها)، تکثرگرایی، شکاکیت نسبت به حقیقت عینی، و تأکید بر زمینه مندی و گفتمانی بودن معرفت، چالش های بنیادینی را در برابر آموزش سنتی تاریخ قرار داده است. از منظر پست مدرن، تاریخ نه به عنوان بازنمایی عینی و یگانه گذشته، بلکه به مثابه گفتمان یا روایتی تفسیری و چندصدایی فهمیده می شود که تحت تأثیر قدرت، ایدئولوژی و زبان شکل می گیرد. این دیدگاه، اهداف، محتوا، روش های تدریس و ارزیابی در آموزش تاریخ را متحول می سازد. مقاله حاضر با استناد به آرای متفکرانی هم چون لیوتار، دریدا، فوکو و دیگران، نشان می دهد که پذیرش رویکرد پست مدرن در آموزش تاریخ، منجر به حرکت از آموزش «تاریخ به مثابه حقیقت جزمی» به سمت «تاریخ به مثابه تفسیر»، پرورش تفکر انتقادی، توجه به صداهای حذف شده و تقویت چندگانگی روایت ها می شود. در عین حال، این پارادایم با چالش هایی مانند نسبی گرایی افراطی و تضعیف امکان هرگونه داوری تاریخی معتبر مواجه است. در پایان، این مقاله با جمع بندی یافته ها، پیامدهای کاربردی این دیدگاه را برای برنامه ریزان درسی، مؤلفان کتب درسی و معلمان تاریخ تبیین می نماید.
کلیدواژه ها
معرفت شناسی، پست مدرنیسم، آموزش تاریخ، فراروایت، چندصدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر