میرزا ابوالحسن‌خان فروغی و تأسیس دارالمعلمین به سبک دانشسراهای فرانسه
کد مقاله : 1167-6THAHCONF
نویسندگان
نصرالله صالحی *
دانشیار گروه تاریخ ، دانشگاه فرهنگیان، استان البرز
چکیده مقاله
خاندان فروغی از دوران ناصری تا دورۀ پهلوی دوم، در عرصة فرهنگ، دانش و سیاست، جایگاه ممتاز و ماندگاری داشته است. فرزندان فروغی ذکاءالملک، محمدعلی و ابوالحسن نیز در زمینۀ ترویج دانش و فرهنگ جدید تأثیر بسزایی داشتند. ابوالحسن از دورۀ نوجوانی در کنار پدر و برادر وارد عرصۀ علم و دانش شد و مراحل ترقی را به خوبی پیمود. در دورۀ جوانی به زبان فرانسه تسلط یافت و با خواندن آثاری از دانشمندان فرانسوی تحت‌تأثیر اندیشه‌های علمی و فلسفی آنها قرار گرفت. پیش از مشروطه در مدارس علمیه، علوم سیاسی، دارالفنون و آلیانس تدریس کرد و بعد از مشروطه وارد مباحث و گفتگوهای روشنفکری شد. چند مقاله و کتاب در زمینۀ آزادی، تجدد، ملیت و دموکراسی تألیف نمود. با پایان جنگ جهانی اول، شرایط برای توجه به گسترش معارف بیشتر شد. مدارس متعددی در تهران و برخی شهرهای بنیان گرفت. نیاز به معلمان حرفه‌ای برای تدریس در مدارس به نیاز روز تبدیل شد. پس، تأسیس نهادی ویژه تربیت معلم در دستور کار دولت وقت قرار گرفت. وزیر معارف دولت وثوق‌الدوله، میرزا احمد بدر نصیرالدوله، با تأسیس دارالمعلمین مرکزی (1297ش) و انتصاب ابوالحسن فروغی به ریاست آن گام مهم و مؤثر در پایه‌گذاری نهاد ترتیب معلم و شکل‌گیری تعلیم و تربیت نوین در ایران برداشت. در این نهادِ آموزشی در کنار معلمان ایرانی، معلمان فرانسوی نیز تدریس می‌کردند. در پژوهش حاضر بعد از بررسی زندگی و شخصیت ابوالحسن فروغی، زمینه‌های شکل‌گیری تربیت معلم، به ویژه نقش و تأثیر دانش‌آموختگان رشتۀ معلمی در دانشسراهای فرانسه در پایه‌گذاری دارالمعلمین بررسی شده است.
کلیدواژه ها
خاندان فروغی، ابوالحسن فروغی، دانشسراهای فرانسه، دارالمعلمین، تربیت معلم
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه شفاهی