از حافظه محوری تا تفکر تاریخی : مقایسه بین دو رویکرد سنتی و نوین در آموزش تاریخ مرتبط با محور راهبرد ها و روش های تدریس در آموزش تاریخ
کد مقاله : 1171-6THAHCONF
نویسندگان
فروغ صفری زاده *، حانیه ابراهیمی، مهدیه کریمیان
آموزش و پرورش
چکیده مقاله
آموزش تاریخ در ایران با چالش‌های بنیادینی روبه‌رو است که مهم‌ترین آن سیطره رویکرد سنتیِ حافظه‌محور و مبتنی بر انتقال منفعلانه اطلاعات به دانش‌آموزان است. این شیوه که بر حفظ داده‌ها و بازتولید رویدادهای تاریخی تأکید دارد، نه‌تنها موجب کاهش علاقه و درگیری ذهنی دانش‌آموزان با محتوای درس تاریخ شده، بلکه مانع از تحقق اهداف غایی این درس همچون هویت‌بخشی، تقویت تفکر انتقادی و تربیت شهروندانی آگاه و مسئولیت‌پذیر گردیده است. ناکارآمدی این رویکرد در پاسخ‌گویی به نیازهای آموزشی عصر حاضر، ضرورت بازاندیشی در مبانی و روش‌های تدریس تاریخ را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

این پژوهش با هدف تحلیل مقایسه‌ای رویکردهای سنتی و نوین در آموزش تاریخ و تبیین تفاوت‌های بنیادین آنها انجام شده است. در این راستا، ضمن بررسی ویژگی‌ها و محدودیت‌های شیوه‌های حافظه‌محور، ظرفیت‌های رویکردهای نوین—از جمله یادگیری پژوهش‌محور، مسئله‌محور و مبتنی بر فهم تاریخی—مورد ارزیابی قرار گرفته است. توجه به این رویکردها، که بر مشارکت فعال دانش‌آموز، تفسیر شواهد و درک روندهای تاریخی تأکید دارند، می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت یادگیری و تحول در نحوه مواجهه دانش‌آموزان با تاریخ شود.

این مطالعه به روش تحلیل اسنادی و با بهره‌گیری از منابع معتبر این حوزه انجام شده و در پایان، مجموعه‌ای از راهکارهای عملی برای گذار از وضعیت موجود و حرکت به‌سوی نظامی کارآمدتر در آموزش تاریخ ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
آموزش تاریخ، حافظه‌محوری، تفکر تاریخی، روش‌های نوین تدریس، تحول آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر