از تاریخ تا همزیستی: طراحی الگوی آموزشی برای ترویج صلح از طریق آموزش تاریخ
کد مقاله : 1181-6THAHCONF
نویسندگان
فتح اله کوشکی *1، نسرین عباسی جم2
1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹ -۱۴۶۶۵، تهران، ایران
2دبیر رسمی آموزش و پرورش، کارشناسی ارشد مطالعات برنامه درسی، دانشگاه شهیدرجایی تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش تاریخ در نظام‌های آموزشی معمولاً بر انتقال دانش و حفظ رویدادهای گذشته متمرکز است و کمتر به پرورش بینش انسانی و نگرش صلح‌طلبانه توجه دارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی آموزشی برای ترویج صلح از طریق آموزش تاریخ با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد؛ زیرا تلفیق دیدگاه‌های محتوایی اساتید تاریخ و تجربه عملی معلمان در طراحی این الگوی آموزشی ضروری بود. جامعه پژوهش شامل اساتید و معلمان تاریخ است که با نمونه‌گیری هدفمند بر اساس تجربه تدریس و توانمندی در تربیت صلح جو، تا رسیدن به اشباع نظری ۱۵ نفر از آنها به‌عنوان نمونه انتخاب شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و صحت آنها با مرور اعضا تأیید شد. روایی ابزار از طریق شاخص‌های CVR و CVI و همگرایی با یافته‌های پژوهش‌های مشابه تضمین و پایایی آن با بازبینی مکرر مصاحبه‌ها، کدگذاری توسط پژوهشگر و تحلیل مستقل دو کدگذار دیگر تأمین شد. تحلیل داده‌ها با روش شش‌مرحله‌ای تحلیل مضمون براون و کلارک انجام شد که 5 مضمون اصلی شامل بازاندیشی تاریخی، درک تفاوت‌های فرهنگی، گفتگوی انتقادی، همدلی اجتماعی و اقدام صلح‌جویانه، همراه با ۲۵ مضمون فرعی استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که تمرکز بر این پنج مضمون می‌تواند یادگیری تاریخ را از سطح حفظ اطلاعات به سطح تحلیل، نقد، تفسیر و کاربرد در زندگی ارتقا دهد و نگرش صلح‌جویانه و همزیستی را در فراگیران پرورش دهد. بنابراین الگوی آموزشی تاریخ تا همزیستی، قابلیت عملیاتی شدن در برنامه‌های دانشگاهی و مدارس را دارد و می تواند بستری برای تربیت شهروندان مسئول، مشارکت‌جو و صلح‌طلب فراهم کند.
کلیدواژه ها
آموزش تاریخ، همزیستی، الگوی آموزشی، ترویج صلح، طراحی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی