بازنمایی هویت ملی و آگاهی تاریخی در اسناد بالادستی آموزشی ایران: تحلیلی بر سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی
کد مقاله : 1189-6THAHCONF
نویسندگان
مجتبی گراوند1، داریوش نظری1، مینا علمداری *2
1دانشیار گروه تاریخ و باستان شناسی دانشگاه لرستان
2فرهنگی
چکیده مقاله
آموزش تاریخ به عنوان ابزاری قدرتمند در شکل ‌دهی به حافظه جمعی و هویت ملی عمل می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی بازنمایی هویت ملی و آگاهی تاریخی در اسناد بالادستی نظام آموزشی ایران، یعنی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و برنامه درسی ملی، انجام شده است. با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با اتکا به چارچوب نظری تلفیقی متشکل از نظریه‌های هویت ملی و تحلیل گفتمان، این اسناد مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان مسلط در این اسناد، بر بازتولید هویتی «اسلامی - ایرانی» با تأکید بر دو عنصر «تمدن اسلامی» و «انقلاب اسلامی» به عنوان نقاط عطف تاریخ ‌ساز متمرکز است. در این بازنمایی، مؤلفه هویت اسلامی بر هویت ایرانی پیش از اسلامی غلبه دارد و به مهارت‌های تفکر انتقادی تاریخی توجه کمتری شده است. در عوض، رویکرد روایت‌ محور و انتقال میراث فرهنگی - مذهبی برجستگی یافته است. این مقاله نتیجه می‌گیرد که اسناد مذکور در راستای تحقق آرمان‌ها و جهت‌گیری‌های کلان نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصه تقویت یکپارچه هویت ملی عمل می‌کنند و این امر پیامدهای مهمی برای سیر تحول آموزش تاریخ در ایران دارد و این امر پیامدهای مهمی برای جهت‌گیری کلی آموزش تاریخ در ایران دارد.
کلیدواژه ها
سند تحول بنیادین، برنامه درسی ملی، آموزش تاریخ، هویت ملی، تحلیل گفتمان.
وضعیت: پذیرفته شده