بازتاب صلح حدیبیه در قرآن‌کریم و کاربست آن در آموزش تاریخ اسلام
کد مقاله : 1209-6THAHCONF
نویسندگان
عاطفه رضایی جو *1، محمد حسین صادقی درویشی2، تینا هداوند1
1دانشجوی آموزش تاریخ
2استادیار گروه معارف اسلامی
چکیده مقاله
صلح حدیبیه یکی از نقطه‌عطف‌های سرنوشت‌ساز در تاریخ صدر اسلام است که بازتاب آن در آیات سوره فتح، نه تنها بُعد الهی و راهبردی این رخداد را روشن می‌سازد، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک منبع آموزشی معتبر در تدریس تاریخ اسلام به‌کار گرفته شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی، ابتدا به بررسی زمینه‌ها، مفاد و پیامدهای سیاسی–اجتماعی صلح حدیبیه می‌پردازد و سپس نحوه بازتاب این واقعه در قرآن را با تمرکز بر مفاهیم کلیدی چون «فتح مبین»، «سکینه»، «ابتلا و امتحان»، و «نقش تدبیر پیامبر(ص)» تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که قرآن، صلح حدیبیه را نه یک عقب‌نشینی، بلکه گامی راهبردی در مسیر تثبیت جامعه اسلامی و گشودن افق‌های تازه برای گسترش دعوت معرفی می‌کند. در بخش کاربردی، پژوهش امکان بهره‌گیری از آیات مرتبط برای تعمیق یادگیری در مباحث تاریخ اسلام را بررسی کرده و چارچوبی آموزشی ارائه می‌دهد که شامل تحلیل متنی آیات، مقایسه گزارش‌های تاریخی با روایت قرآنی، و استخراج مهارت‌های تفسیری و تاریخی برای دانش‌آموزان و دانشجویان است. نتیجه مطالعه نشان می‌دهد که استفاده از «بازتاب قرآنی رخدادها» در آموزش تاریخ اسلام می‌تواند به ارتقای فهم تحلیلی، تقویت تفکر انتقادی، و ایجاد پیوند میان مطالعه تاریخی و الهیاتی بینجامد.
کلیدواژه ها
صلح حدیبیه، تاریخ، آموزش، اسلام، قرآن
وضعیت: پذیرفته شده