| سواد تاریخی در مطالعات اجتماعی چهارم: مطالعه موردی درس «سفری به شهر باستانی همدان» |
| کد مقاله : 1223-6THAHCONF |
| نویسندگان |
|
مطهره نعمتی * دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان پردیسامامجعفرصادق ع خراسان شمالی |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف بررسی میزان بازنمایی مولفههای سواد تاریخی در درس «سفری به شهر باستانی همدان» از کتاب مطالعات اجتماعی پایه چهارم ابتدایی انجام شد. روش تحقیق، مطالعه موردی با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و کمی بود. چارچوب کدگذاری شامل ده مولفه کلیدی سواد تاریخی (مفاهیم زمانی، استفاده از شواهد، تنوع دیدگاه، بومیسازی، فعالیتهای یادگیری فعال، زبان مناسب دانشآموز، نمایندگی جنسیتی و فرهنگی، سوگیری محتوایی، روشهای ارزشیابی و پیامدهای تربیتی) بوده و هر مولفه بر اساس مقیاس 0 تا 2 امتیازدهی شد. نتایج نشان داد این درس در بومیسازی محتوا، زبان کودکپسند و تأکید بر پیامدهای تربیتی عملکرد مطلوبی داشته است، اما در مولفههای تنوع دیدگاه و روشهای ارزشیابی تحلیلی ضعف جدی دارد. میانگین نمره درس حدود 1.2 از 2 (12 از 20) بود که بیانگر سطح متوسط پوشش مولفههای سواد تاریخی است. یافتهها نشان میدهد درس مذکور علاوه بر آشنایی دانشآموزان با تاریخ محلی و تقویت هویت ملی، نیازمند بازنگری در جهت پرورش تفکر تاریخی تحلیلی و چندصدایی است. بر این اساس، پیشنهاد میشود فعالیتهای تحلیلی ساده، ابزارهای ارزشیابی متنوع و بازنمایی دیدگاههای چندگانه در کتابهای درسی و کلاسهای درس ابتدایی گنجانده شود تا زمینه پرورش سواد تاریخی چندوجهی و تقویت توانایی استفاده از شواهد تاریخی در زندگی روزمره دانشآموزان فراهم گردد. |
| کلیدواژه ها |
| سواد تاریخی، مطالعات اجتماعی، تحلیل محتوایی، همدان |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |