| معنای آموزش تاریخ در دوره ابتدایی از نگاه معلمان: یک مطالعه پدیدارشناسی |
| کد مقاله : 1257-6THAHCONF |
| نویسندگان |
|
زینب عزیزی *، فاطمه مردان اربط دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| آموزش تاریخ در دوره ابتدایی نقش مهمی در شکلگیری نگرشها، هویت و درک دانشآموزان از گذشته و جامعه ایفا میکند. با این حال، چگونگی معنایابی آموزش تاریخ از سوی معلمان، بهویژه در سالهای نخست تحصیل، کمتر بهصورت عمیق مورد توجه پژوهشهای کیفی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی معنای آموزش تاریخ در دوره ابتدایی از نگاه معلمان انجام شد. این پژوهش از نظر روششناسی کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناختی است و برای تحلیل دادهها از روش تحلیل مضمون بازفکری براون و کلارک (2006) استفاده شده است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 11نفر از معلمان دوره ابتدایی که تجربه تدریس درس تاریخ را داشتند، گردآوری شد و نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام گرفت. تحلیل دادهها منجر به شناسایی چهار مضمون اصلی شامل «آموزش تاریخ بهمثابه سازنده هویت»، «معناداری آموزش تاریخ در پیوند با زیستجهان دانشآموز»، «چالشهای محتوایی و معنایی آموزش تاریخ» و «راهبردهای معلمان برای معناسازی آموزش تاریخ» شد. یافتهها نشان داد که معلمان آموزش تاریخ را فراتر از انتقال اطلاعات گذشته تلقی کرده و آن را فرایندی معناساز، هویتپرور و وابسته به کنش حرفهای معلم میدانند. همچنین، نتایج حاکی از آن است که علیرغم محدودیتهای محتوای رسمی، معلمان با بهرهگیری از راهبردهای خلاقانه، نقش فعالی در معنادار کردن آموزش تاریخ ایفا میکنند. بر این اساس، بازنگری در محتوای برنامه درسی و توجه به تجربه زیسته معلمان میتواند به ارتقای کیفیت آموزش تاریخ در دوره ابتدایی منجر شود. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش تاریخ، دوره ابتدایی، تجربه زیسته معلمان، پژوهش کیفی، تحلیل مضمون |
| وضعیت: پذیرفته شده |