| واکاوی غایات آموزش تاریخ در نظام تعلیم و تربیت ایران: رویکردی فلسفی |
| کد مقاله : 1274-6THAHCONF |
| نویسندگان |
|
حمید احمدی هدایت * استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران، .h.hedayat@cfu.ac.ir |
| چکیده مقاله |
| هدف غایی در آموزش تاریخ، موضوعی است که بحثهای فلسفی عمیقی را در بر دارد و به نوعی نقش رشته تاریخ را در شکلدهی به آگاهی فردی و هویت ملی تعریف میکند. پژوهش حاضر به واکاوی فلسفی در باب غایتِ در نظر گرفتهشده برای آموزش تاریخ در بستر نظام تعلیم و تربیت ایران میپردازد. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل اسنادی کیفی متون، از جمله «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» و «سند برنامه درسی ملی»، اهداف اصلی این رشته را واسازی میکند. این تحلیل در چارچوب مدلهای نظری هدف تاریخی (بارتون و لِوستیک)، تفکر تاریخی انتقادی (سیکساس) و نظریه برنامه درسی انتقادی (مایکل اپل) سامان یافته است. یافتهها نشان از آن دارد که برنامه درسی به سمت دو هدف اصلی گرایش دارد: برساختن یک هویت یکپارچه ایرانی-اسلامی (رویکرد هویتبخش) و انتقال درسهای اخلاقی یا «عبرت». همچنین رویکرد تحلیلی کمتر مورد توجه قرار گرفته که در آن توسعه پرسشگری انتقادی، ارزیابی شواهد و چندمنظری بودن در اولویت است. نتیجه اینکه این غایتِ غالب، به جای پرورش استقلال فکری که محور پداگوژی مدرن تاریخ است، عمدتاً برای برساختن یک هویت دوگانه ایرانی-اسلامی و انتقال درسهای اخلاقیِ (برآمده از خوانشی غایتشناختی از گذشته) طراحی شده است. این امر پیامدهای قابلتوجهی برای توسعه شهروندی انتقادی و ماهیت فهم تاریخی در میان دانشآموزان ایرانی دارد. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش تاریخ، فلسفه تعلیم و تربیت، غایت، ایران، برنامه درسی ملی، عبرت |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |