| آموزش تاریخ از منظر نهج البلاغه: مبانی، اهداف و روشها |
| کد مقاله : 1295-6THAHCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
احمد تاجیکی * عضو هیئت علمی |
| چکیده مقاله |
| امقاله حاضر با در نظر گرفتن رویکرد تحلیلی-تفسیری، دیدگاه امام علی در نهجالبلاغه را درباره آموزش تاریخ به صورت نظاممند بررسی کرده و مبانی، اهداف و روشهای آن را استخراج میکند. یافتهها نشان میدهد که در منظومهی فکری نهجالبلاغه، تاریخ صرفاً روایتی از وقایع گذشته نیست، بلکه عرصهای حکمتآموز و عبرتبخش برای شناخت سنتهای ثابت الهی حاکم بر حیات فردی و اجتماعی انسان است. مبانی این نگاه آموزشی بر سه اصل بنیادین استوار است: خدا محوری، که تاریخ را تجلی اراده و مشیت الهی میداند؛ معادباوری، که به تاریخ جهت فرجامشناختی بخشیده و هر رویداد را در پرتو حسابرسی اخروی معنادار میکند؛ و انسانشناسی توحیدی، که انسان را موجودی مختار، مسئول و تاریخساز معرفی مینماید. اهداف این آموزش، فراتر از انتقال معلومات، شامل تربیت انسان متقی و مراقب، تعمیق بصیرت سیاسی- اجتماعی، ترویج عدالت و ظلمستیزی، و نهادینهکردن روحیهی اصلاحگری و امید فعال در مخاطب است. روشهای آموزشی مورد تأکید در این رویکرد، عبرتآموزی از سرنوشت اقوام، تحلیل علّی- معلولی رویدادها، مقایسهی تطبیقی دورانها، پرسشگری انتقادی، و روایتگری اخلاقمحور را دربرمیگیرد. در مجموع، یافتهها حاکی از آن است که آموزش تاریخ از منظر نهجالبلاغه، فرایندی هدفمند، معناساز و اخلاقمحور است که درصدد تبدیل مخاطب از «تماشاگر منفعل» به «سازندهی مسئول» تاریخ است؛ تاریخی که غایت نهایی آن، قرب الهی و تحقق جامعهای عادلانه و متقی است. این الگوی تربیتی-تمدنی، ضمن ارائهی بدیلی جامع در برابر رویکردهای صرفاً توصیفی یا مادی به تاریخ، قابلیت الهامبخشی و تلفیق با نظامهای آموزشی معاصر را دارا میباشد. |
| کلیدواژه ها |
| نهجالبلاغه، آموزش تاریخ، معادباوری، خدامحوری، عبرت آموزی، تربیت اخلاقی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |